IB Diploma Programı’nda final notunuz yalnızca Mayıs sınavlarıyla belirlenmez. Her dersin bir bölümü, okulda yürüttüğünüz ve öğretmeninizin değerlendirdiği bir çalışmadan gelir. Bu çalışmaya Internal Assessment (IA), yani iç değerlendirme denir. IA, final notunuzun yüzde 20 ile 30’u arasında bir ağırlığa sahiptir ve sınav stresi olmadan puan toplamanın en güvenilir yoludur.
Bu rehberde IA’nın nasıl işlediğini, derslere göre formatını ve ağırlığını ve yüksek puan için nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Internal Assessment Nasıl İşler?
IA, öğretmeninizin rehberliğinde ancak sizin bağımsız olarak yürüttüğünüz bir çalışmadır. Derse göre bir deney raporu, matematiksel bir inceleme, tarihsel bir araştırma ya da sözlü bir sunum olabilir.
Süreç genellikle şöyle işler:
- Konu seçimi ve planlama: Öğretmeninizle birlikte konunuzu belirlersiniz.
- Araştırma ve taslak: Çalışmanızı yürütür ve bir taslak hazırlarsınız.
- Geri bildirim: Öğretmeniniz taslağınıza genellikle bir kez yazılı veya sözlü geri bildirim verir.
- Son teslim: Çalışmanızı son hâliyle teslim edersiniz.
- Puanlama ve moderasyon: Öğretmeniniz IB kriterlerine göre puanlar. IB, okuldan seçtiği bir örneklemi dış moderatörlere inceletir ve gerekirse puanları tüm okul için yukarı veya aşağı yönde düzeltir.
Bu son adım önemlidir: Öğretmeninizin verdiği puan kesin değildir. Bu yüzden çalışmanızı öğretmeninizi değil, IB kriterlerini hedef alarak hazırlamalısınız.
Derslere Göre Internal Assessment Formatı ve Ağırlığı
Aşağıdaki tablo, sık tercih edilen derslerde güncel IA formatını ve final nota katkısını özetler. IB ders rehberlerini dönemsel olarak güncellediği için kendi sınav yılınıza ait rehberi öğretmeninizden mutlaka teyit edin.
| Ders | IA türü | Uzunluk | SL ağırlığı | HL ağırlığı |
|---|---|---|---|---|
| Biyoloji, Kimya, Fizik | Bilimsel araştırma | En fazla 3.000 kelime | %20 | %20 |
| Matematik (AA ve AI) | Matematiksel inceleme (Exploration) | 12–20 sayfa | %20 | %20 |
| Ekonomi | Üç haber yorumundan oluşan portfolyo | Her biri en fazla 800 kelime | %30 | %20 |
| Tarih | Tarihsel araştırma | En fazla 2.200 kelime | %25 | %20 |
| İngiliz Dili ve Edebiyatı (A) | Bireysel sözlü sınav | 15 dakika | %30 | %20 |
| İşletme Yönetimi | İşletme araştırma projesi | En fazla 1.800 kelime | %30 | %20 |
| Coğrafya | Saha çalışması | En fazla 2.500 kelime | %25 | %20 |
Tablodan da görüldüğü gibi, Standard Level’da (SL) IA’nın ağırlığı genellikle daha yüksektir. Yani SL derslerinizde iyi bir IA, final notunuzu belirgin şekilde yükseltebilir.
Öne Çıkan Derslerde Puanlama Kriterleri
Fen bilimleri
Biyoloji, kimya ve fizikte bilimsel araştırma dört eşit ağırlıklı kriterle değerlendirilir: araştırma tasarımı, veri analizi, sonuç ve değerlendirme. Her kriter 6 puan üzerinden, toplam 24 puandır. Yeni rehberde öğrenciler küçük gruplar hâlinde veri toplayabilir, ancak rapor her öğrenci tarafından ayrı ayrı yazılır.
Matematik
Matematiksel inceleme beş kriterle değerlendirilir: sunum, matematiksel iletişim, kişisel katılım, yansıtma ve matematiğin kullanımı. Toplam 20 puandır. En yüksek ağırlık “matematiğin kullanımı” kriterindedir. Bu nedenle konunuzun, dersin düzeyine uygun matematiği gerçekten kullanmanıza izin vermesi gerekir.
Tarih
Tarihsel araştırma üç bölümden oluşur: kaynakların belirlenmesi ve değerlendirilmesi, araştırmanın kendisi ve tarihçinin yöntemlerine ilişkin bir yansıtma. Kaynakların kökenini, amacını, değerini ve sınırlılıklarını analiz etmek bu çalışmanın merkezindedir.
İngiliz Dili ve Edebiyatı
Bireysel sözlü sınavda, bir edebî eser ile edebî olmayan bir metinden seçtiğiniz kısa bölümleri, belirlediğiniz küresel bir mesele (global issue) çerçevesinde incelersiniz. Sınav yaklaşık 10 dakikalık bir sunum ve ardından 5 dakikalık öğretmen sorularından oluşur. Burada başarı, iki metni tek bir mesele etrafında tutarlı şekilde birleştirebilmenize bağlıdır.
Internal Assessment Takvimi Nasıl Planlanır?
Okulların çoğu IA çalışmalarını 11. sınıfın ikinci yarısında başlatır ve 12. sınıfın ilk döneminde tamamlar. Altı dersin IA’sına ek olarak Extended Essay ve TOK çalışmaları da aynı döneme denk geldiği için iyi bir takvim hayati önem taşır.
Basit bir öneri: Her ders için konu seçimi, taslak ve son teslim tarihlerini tek bir tabloda toplayın. Teslim tarihleri birbirine yakın olan dersleri önceden belirleyin ve taslaklarınızı okulun belirlediği tarihten en az bir hafta önce bitirmeyi hedefleyin.
Yüksek Puan İçin 5 İpucu
- Konuyu kriterlere göre seçin: Size ilginç gelen her konu, kriterlerin tamamını karşılayacak kadar derinlik sunmayabilir.
- Kişisel bağlantı kurun: Konuyu neden seçtiğinizi ve kendi merakınızı açıkça gösterin.
- Taslak geri bildirimini ciddiye alın: Öğretmeninizin size vereceği geri bildirim genellikle tek seferliktir; her önerisini dikkatle değerlendirin.
- Sınırlara uyun: Kelime veya sayfa sınırını aşan bölümler değerlendirmeye alınmayabilir.
- Takvimi erkenden planlayın: IA son tarihleri genellikle diğer derslerin IA’ları, EE ve TOK ile aynı döneme denk gelir.
Akademik Dürüstlük
IA’nız tamamen size ait olmalıdır. Kullandığınız tüm kaynaklara doğru şekilde atıf yapmalı, yapay zekâ araçlarını kullandıysanız okulunuzun ve IB’nin kurallarına uygun şekilde beyan etmelisiniz. Akademik dürüstlük ihlali tespit edilirse yalnızca IA’dan değil, diplomanın tamamından olumsuz etkilenebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Internal Assessment’ı yeniden teslim edebilir miyim?
Genellikle hayır. Son teslimden sonra çalışma puanlanır ve okul tarafından IB’ye gönderilir. Bu yüzden taslak aşaması çok önemlidir.
Öğretmenim Internal Assessment’ı benim yerime düzeltebilir mi?
Hayır. Öğretmeniniz genel geri bildirim verebilir, ancak metninizi sizin yerinize düzeltemez veya yeniden yazamaz.
Internal Assessment notu ne zaman öğrenilir?
Kesin Internal Assessment puanı, moderasyon sonrasında final sonuçlarıyla birlikte Temmuz ayında açıklanır.
Eduvita UK ile Internal Assessment Sürecinizi Planlayın
Eduvita UK olarak IB öğrencilerine Internal Assessment sürecinde akademik dürüstlük ilkelerine bağlı birebir mentörlük sunuyoruz. Konu seçiminizi kriterlere göre değerlendiriyor, araştırma planınızı kurmanıza ve çalışmanızı IB beklentilerine göre güçlendirmenize rehberlik ediyoruz. Uzman mentörlerimizle ücretsiz bir ön görüşme planlayabilirsiniz.
Akademik Sürecinizde Profesyonel Destek Alın
Tez, makale hazırlama, IB/AP süreçleri, hazırlık atlama sınavları veya yurt dışı üniversite başvurularınızda uzman ekibimizden birebir danışmanlık almak için formu doldurun. 15 dakika içinde sizinle iletişime geçelim.