Akademik makale yayınlamak isteyen araştırmacıların karşısına en sık çıkan kavramlardan bazıları SCI, SCI-E, SSCI ve AHCI indeksleridir. Özellikle yüksek lisans ve doktora öğrencileri, akademik yükselme hedefleyen araştırmacılar ve uluslararası dergilerde yayın yapmak isteyen akademisyenler için bu terimler büyük önem taşır.

Ancak burada önemli bir sorun vardır:

Bu kavramlar sıklıkla birbirine karıştırılır.

Bir derginin:

SCI olması ne demektir?

SCI-E ile SCI arasındaki fark nedir?

SSCI hangi alanları kapsar?

AHCI dergileri hangi akademik disiplinlere yöneliktir?

Bu indekslerden biri diğerinden daha mı değerlidir?

Bu soruların doğru cevaplanabilmesi için önce Web of Science sistemini anlamak gerekir.

Web of Science Nedir?

Web of Science, akademik yayınların, atıfların ve bilimsel literatürün taranmasında kullanılan en önemli uluslararası akademik veri tabanı ve araştırma platformlarından biridir.

Platformun temel bileşenlerinden biri Web of Science Core Collection olarak adlandırılır.

Web of Science Core Collection içerisinde bugün dergiler için başlıca şu indeksler bulunur:

• Science Citation Index Expanded (SCIE)
• Social Sciences Citation Index (SSCI)
• Arts & Humanities Citation Index (AHCI)
• Emerging Sources Citation Index (ESCI)

Bunun dışında kitaplar ve konferans bildirileri için farklı indeksler de bulunur. Clarivate, dergilerin kalite kriterlerini karşılaması durumunda önce ESCI’ye alınabildiğini, ek etki kriterlerini karşılayan dergilerin ise alanlarına göre SCIE, SSCI veya AHCI’ye geçebildiğini açıklıyor.

SCI Nedir?

SCI, “Science Citation Index” ifadesinin kısaltmasıdır.

Science Citation Index, bilimsel literatürde atıf takibinin gelişmesinde tarihsel olarak çok önemli bir role sahip olmuştur.

Ancak burada günümüzde sık yapılan bir terminoloji hatasını açıklamak gerekir.

Bugün Clarivate’ın Web of Science Core Collection içerisinde aktif olarak kullandığı ana bilimsel dergi indeksi:

Science Citation Index Expanded (SCIE)

olarak geçmektedir.

Bu nedenle araştırmacılar günlük kullanımda hâlâ “SCI dergi” ifadesini kullansa da güncel Web of Science kayıtlarında çoğunlukla SCIE / SCI-EXPANDED ifadesiyle karşılaşırsınız.

SCI ile SCI-E Aynı Şey mi?

Tam olarak aynı tarihsel kavram değillerdir ancak güncel akademik kullanım açısından aralarındaki ayrım eskisine göre çok daha az pratiktir.

SCI-E, yani Science Citation Index Expanded, bilimsel dergi kapsamını genişleten indeks yapısıdır.

Dolayısıyla bir araştırmacı bugün:

“Bu dergi SCI mı?”

diye sorduğunda aslında çoğu zaman şu soruyu sormaktadır:

“Bu dergi Web of Science SCIE indeksinde taranıyor mu?”

Dergi statüsünü kontrol ederken günlük terminolojiye değil, Web of Science Master Journal List veya resmi Clarivate kaydına bakmak daha doğrudur.

SCI-E Nedir?

SCI-E veya SCIE, “Science Citation Index Expanded” anlamına gelir.

Web of Science’ın bilimsel alanlardaki en önemli dergi indekslerinden biridir.

Clarivate’a göre SCIE çok disiplinli bir bilim indeksi olup farklı fen, sağlık ve teknik bilim alanlarını kapsar.

SCIE Hangi Alanları Kapsar?

SCIE içerisinde örneğin şu alanlarda dergiler bulunabilir:

• Medicine
• Biology
• Chemistry
• Physics
• Engineering
• Computer Science
• Mathematics
• Agriculture
• Biotechnology
• Neuroscience
• Oncology
• Pharmacology
• Materials Science
• Veterinary Science
• Surgery
• Zoology

Dolayısıyla tıp, mühendislik, fen bilimleri veya yaşam bilimleri alanlarında çalışan araştırmacılar sıklıkla SCIE dergileriyle karşılaşır.

SCIE Dergi Ne Demek?

Bir derginin SCIE kapsamında olması, derginin Web of Science Core Collection içerisinde Clarivate’ın belirli kalite ve etki kriterlerinden geçmiş bilimsel yayınlardan biri olduğu anlamına gelir.

Ancak önemli bir noktayı ayırmak gerekir:

SCIE olması, derginin otomatik olarak Q1 olduğu anlamına gelmez.

Bir SCIE dergi:

• Q1
• Q2
• Q3
• Q4

olabilir.

Quartile kavramı derginin ilgili kategori içerisindeki konumuyla ilgilidir.

Yani:

Index ≠ Quartile

Bu iki kavram birbirinden farklıdır.

SSCI Nedir?

SSCI, “Social Sciences Citation Index” ifadesinin kısaltmasıdır.

SSCI, sosyal bilimler alanındaki akademik dergileri kapsayan Web of Science indeksidir.

Clarivate’ın güncel tanımına göre SSCI, sosyal bilimlerdeki yüksek kaliteli akademik literatürü kapsayan çok disiplinli bir citation index’tir.

SSCI Hangi Alanları Kapsar?

SSCI içerisinde örneğin şu alanlar bulunabilir:

• Education
• Psychology
• Sociology
• Political Science
• Economics
• Business
• Management
• Linguistics
• Communication
• Social Work
• Law
• Public Health
• International Relations
• Urban Studies
• Information Science
• Industrial Relations

Özellikle eğitim bilimleri, psikoloji, sosyoloji ve işletme gibi alanlarda çalışan araştırmacılar için SSCI oldukça önemli bir indekstir.

Örnek

Bir araştırmanız şu konuda olsun:

“The Effect of AI-Assisted Feedback on University Students’ Academic Writing Performance”

Bu çalışmanın eğitim bilimleri veya applied linguistics bağlamında yayınlanması durumunda hedef derginiz SSCI kapsamındaki bir dergi olabilir.

AHCI Nedir?

AHCI, “Arts & Humanities Citation Index” anlamına gelir.

Bazı kaynaklarda A&HCI şeklinde de yazılır.

Bu indeks sanat ve beşeri bilimler alanındaki akademik dergileri kapsar.

Clarivate’a göre AHCI sanat ve humanities literatürüne odaklanan çok disiplinli bir citation index’tir ve yayın kapsamı 1975’e kadar uzanır.

AHCI Hangi Alanları Kapsar?

AHCI içerisinde örneğin şu alanlarla ilgili dergiler bulunabilir:

• Literature
• Language
• Philosophy
• History
• Art
• Architecture
• Music
• Theatre
• Film
• Religion
• Classics
• Archaeology
• Cultural Studies
• Literary Reviews
• Folklore

Dolayısıyla edebiyat, sanat tarihi, felsefe veya kültür çalışmaları gibi alanlarda araştırma yapıyorsanız AHCI indeksli dergilerle karşılaşmanız oldukça olasıdır.

SCI-E, SSCI ve AHCI Arasındaki Temel Farklar

Aşağıdaki tablo temel farkları özetler:

İndeks	Açılımı	Temel Alan
SCI / SCIE	Science Citation Index Expanded	Fen, sağlık ve teknik bilimler
SSCI	Social Sciences Citation Index	Sosyal bilimler
AHCI	Arts & Humanities Citation Index	Sanat ve beşeri bilimler

Örneğin:

Medicine → SCIE

Education → SSCI

Literature → AHCI

Ancak akademik disiplinlerin sınırları her zaman tamamen kesin değildir.

Psychiatry, linguistics veya interdisciplinary studies gibi bazı alanlar birden fazla disiplinle ilişkili olabilir.

Bu nedenle derginin indeks bilgisini tahmin etmek yerine resmi kaydını kontrol etmek en güvenli yöntemdir.

SCI-E mi SSCI mı Daha İyi?

Bu soru akademik yayıncılıkta sık sorulur ancak temelde yanlış bir karşılaştırmaya dayanır.

SCIE ve SSCI farklı akademik alanlara hizmet eder.

Bir tıp araştırmacısının SCIE dergide yayın yapması doğal olabilirken eğitim bilimlerinde çalışan bir araştırmacının SSCI dergide yayın yapması daha anlamlı olabilir.

Dolayısıyla:

SCIE > SSCI

veya

SSCI > AHCI

şeklinde genel bir kalite sıralaması yapmak doğru değildir.

Asıl soru:

“Benim akademik alanım için hangi indeks uygun?”

olmalıdır.

AHCI, SSCI’dan Daha mı Düşük?

Hayır.

AHCI, sanat ve beşeri bilimler için tasarlanmış ayrı bir citation index’tir.

Disiplinler arasındaki yayın ve atıf davranışları çok farklıdır.

Örneğin biyomedikal bilimlerde makaleler çok hızlı biçimde yüksek sayıda atıf alabilirken humanities alanlarında citation patterns oldukça farklı olabilir.

Bu nedenle farklı indekslerdeki dergileri yalnızca ham atıf sayılarıyla karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.

ESCI Nedir?

SCI-E, SSCI ve AHCI hakkında araştırma yapanların karşısına bir başka kavram daha çıkar:

ESCI – Emerging Sources Citation Index

Clarivate’ın güncel sisteminde kalite kriterlerini karşılayan dergiler ESCI içerisinde yer alabilir.

Ek “impact criteria” kriterlerini karşılayan dergiler ise alanlarına bağlı olarak:

SCIE, SSCI veya AHCI

kapsamına geçebilir.

Clarivate SCIE, SSCI ve AHCI’yi topluca flagship indexes olarak tanımlamaktadır.

Bu nedenle:

ESCI = kötü dergi

demek doğru değildir.

ESCI de Web of Science Core Collection’ın bir parçasıdır.

Ancak Clarivate’ın kendi değerlendirme yapısında SCIE, SSCI ve AHCI dergileri ek impact kriterlerini karşılamış yayınlardan oluşur.

SCI, SSCI ve AHCI Dergilerin Impact Factor’ı Var mı?

Burada son yıllarda önemli bir değişiklik yaşandı.

Eskiden Journal Impact Factor ağırlıklı olarak SCIE ve SSCI dergileriyle ilişkilendiriliyordu.

Clarivate, 2023 Journal Citation Reports sürümünden itibaren Journal Impact Factor kapsamını Web of Science Core Collection’daki tüm dergilere genişletti.

Buna:

• SCIE
• SSCI
• AHCI
• ESCI

dergileri de dahildir.

Dolayısıyla günümüzde:

“AHCI dergilerin Impact Factor’ı olmaz.”

veya:

“ESCI dergilerin JIF değeri bulunmaz.”

şeklindeki eski bilgiler artık güncel değildir.

Q1, Q2, Q3 ve Q4 Nedir?

Quartile sistemi, bir derginin belirli akademik kategori içerisindeki göreli konumunu ifade eder.

Basitleştirilmiş biçimde:

Q1 → üst %25

Q2 → %25–50

Q3 → %50–75

Q4 → %75–100

şeklinde düşünülebilir.

Ancak dergilerin birden fazla kategori içerisinde yer alabileceğini ve farklı kategorilerde farklı quartile değerleri olabileceğini unutmamak gerekir.

Dolayısıyla:

SSCI Q1

dediğinizde aslında hem indeks bilgisini hem de derginin kategori içerisindeki göreli konumunu ifade etmiş olursunuz.

SCI Dergi Nasıl Bulunur?

Bir derginin gerçekten Web of Science kapsamına girip girmediğini kontrol etmek için söylenti, Google sonucu veya derginin kendi web sitesindeki logoya güvenmek yeterli değildir.

En doğru yöntem, Clarivate’ın resmi Master Journal List sistemi üzerinden dergiyi kontrol etmektir.

Özellikle şunlara bakılmalıdır:

• Journal title
• ISSN / eISSN
• Web of Science coverage
• Citation index
• Subject category

Çünkü aynı veya çok benzer isim taşıyan sahte veya “hijacked journal” siteleriyle karşılaşmak mümkündür.

Clarivate da dergi değerlendirme sürecinin seçici olduğunu ve indekslenen yayınların düzenli biçimde yeniden değerlendirildiğini belirtiyor.

Bir Derginin İndeksi Değişebilir mi?

Evet.

Web of Science indeksleri tamamen statik değildir.

Clarivate’ın güncel sisteminde:

ESCI → SCIE / SSCI / AHCI

geçişi mümkün olduğu gibi, impact kriterlerini artık karşılamayan bir flagship dergi:

SCIE / SSCI / AHCI → ESCI

şeklinde yeniden sınıflandırılabilir.

Kalite kriterlerini artık karşılamayan bir dergi Web of Science Core Collection’dan tamamen çıkarılabilir.

Bu nedenle yıllar önce aldığınız bir dergi listesini kullanmak yerine gönderim yapmadan hemen önce güncel statüyü doğrulamak gerekir.

Dergi Seçerken Sadece SCI veya SSCI Olmasına Bakmalı mısınız?

Hayır.

Bu, özellikle ilk kez makale yayınlayan araştırmacıların yaptığı önemli hatalardan biridir.

Dergi seçerken birlikte değerlendirilmesi gereken kriterler şunlardır:

• Scope uyumu
• Web of Science indeksi
• Journal category
• Quartile
• Journal Impact Factor
• Hedef okuyucu kitlesi
• Yayın türü
• Open access politikası
• APC
• Peer review sistemi
• Ortalama yayın süreci
• Etik ve yayıncılık politikaları

Örneğin Q1 bir dergi çok prestijli olabilir ancak çalışmanız derginin scope’una uymuyorsa makaleniz desk rejectionalabilir.

Bu nedenle en yüksek metrikli dergiyi değil, araştırmanız için en uygun dergiyi bulmak gerekir.

Web of Science ile Scopus Aynı Şey mi?

Hayır.

Web of Science ve Scopus farklı bibliyografik ve citation database sistemleridir.

Bir dergi:

• Hem Web of Science hem Scopus’ta,
• Yalnızca Web of Science’ta,
• Yalnızca Scopus’ta

indekslenebilir.

Aynı şekilde Scopus tarafında kullanılan CiteScore veya SJR gibi metriklerle Journal Citation Reports içerisindeki Journal Impact Factor aynı metrik değildir.

Bu nedenle:

Scopus Q1

ile:

Web of Science/JCR Q1

ifadelerini otomatik olarak aynı şey kabul etmemek gerekir.

SCI-E, SSCI ve AHCI Yayın Akademik Kariyerde Neden Önemli?

Bir yayının değerlendirilme biçimi:

• Üniversiteye,
• Ülkeye,
• Akademik unvana,
• Atama-yükseltme kriterlerine,
• Disipline,
• Kurum politikasına

göre değişebilir.

Bazı kurumlar SCIE veya SSCI yayınlarına farklı puan verebilir.

Bazı değerlendirme sistemlerinde quartile seviyesi önem kazanabilir.

Bazılarında corresponding author veya first author olmak ayrıca değerlendirilebilir.

Bu nedenle:

“SSCI makale kaç puan?”

gibi bir sorunun evrensel bir cevabı yoktur.

Her kurumun güncel akademik değerlendirme kriterleri ayrıca kontrol edilmelidir.

En Sık Yapılan Hatalar

1. SCI ve SCIE’yi tamamen farklı kalite kategorileri sanmak

Günümüzde kontrol edilmesi gereken asıl resmi indeks adı çoğu durumda Science Citation Index Expanded (SCIE)olacaktır.

2. SSCI’nin SCIE’den daha düşük olduğunu düşünmek

İkisi farklı disiplinleri kapsar.

3. AHCI’nin düşük kaliteli indeks olduğunu düşünmek

AHCI arts & humanities alanının flagship citation index’idir.

4. ESCI dergileri Web of Science dışında sanmak

ESCI, Web of Science Core Collection’ın parçasıdır.

5. Her SCIE derginin Q1 olduğunu düşünmek

Index ve quartile farklı kavramlardır.

6. Derginin web sitesindeki indeks logosuna güvenmek

Resmi Web of Science kayıtlarından doğrulama yapılmalıdır.

7. Eski dergi listesini kullanmak

İndeksler dinamiktir ve dergilerin statüleri değişebilir.

Eduvita UK ile Akademik Dergi ve Yayın Danışmanlığı

Akademik makale yayınlama sürecinde iyi bir manuscript hazırlamak kadar doğru dergiyi seçmek de önemlidir. Araştırmanın konusuyla uyumsuz bir SCIE veya SSCI dergisine yapılan başvuru aylarca zaman kaybına, desk rejection’a veya gereksiz revizyon süreçlerine yol açabilir.

Eduvita UK, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile akademik araştırmacılara hedef dergi belirleme, SCI-E/SSCI/AHCI ve Scopus dergi değerlendirmesi, quartile ve scope analizi, akademik proofreading, manuscript düzenleme, journal submission hazırlığı, cover letter geliştirme ve reviewer comments revizyonu gibi yayın sürecinin farklı aşamalarında profesyonel akademik danışmanlık desteği sunar.

Makaleniz hazır ancak hangi dergiye göndereceğinizi, hedef derginin indeks durumunu veya Q1–Q4 seviyesinin çalışmanız açısından ne ifade ettiğini bilmiyorsanız, Eduvita UK ile yayın stratejinizi sistematik biçimde oluşturabilirsiniz.